ಮುಖಪುಟ /ನಮ್ಮದೇವಾಲಯಗಳು   

ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೊಸಹೊಳಲು
 ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಭವ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಬೀಡು

*ಟಿ.ಎಂ. ಸತೀಶ್

Hosaholalu, K.R.Pet, temples of Karnataka, Lakshmi narayana temple, ಹೊಸ ಹೊಳಲು, T.M.Satish, journalistಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಕೆ.ಆರ್. ಪೇಟೆಯಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಹೊಸಹೊಳಲು. ಈ ಊರಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಊರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಭವ್ಯವಾದ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗರುಡಗಂಬವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಗೆದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಹರಳುಗಳು ಸಿಕ್ಕವಂತೆ. ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಹೊಳೆಯುವ ಹೊಸ ಹರಳುಗಳು ಸಿಕ್ಕ ಊರು ಹೊಸ ಹರಳು ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿವಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅಪಭ್ರಂಶವಾಗಿ ಹೊಸ ಹೊಳಲು ಆಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

Hosaholalu, K.R.Pet, temples of Karnataka, Lakshmi narayana temple, ಹೊಸ ಹೊಳಲು, T.M.Satish, journalistಗಂಗರು ಮತ್ತು ಚೋಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ಊರು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಊರಿನ ಸುತ್ತ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅದ್ಭುತ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಯಾರು, ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಧಾರಗಳು ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದಿಂದ ಒಳಹೊಕ್ಕೊಡನೆ ಸಾಧಾರಣ ದೇವಾಲದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿನ ಗೋಪುರ ಹಾಗೂ ಬಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆ ಭವ್ಯತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿರುವ ಭವ್ಯ ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಕಲಾ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ದೇವಾಲಯ ಊರಿನ ಪ್ರಧಾನ ಆಕರ್ಷಣೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಬಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಒಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಲಾ ವೈಭವವನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಸೊಬಗು. ಈ ದೇವಾಲಯ ಬೇಲೂರು, ಹಳೆಬೀಡು, ನುಗ್ಗೇಹಳ್ಳಿ, ಬಸರಾಳು, ಜಾವಗಲ್, ಸೋಮನಾಥಪುರ ದೇವಾಲಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು, ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

Hosaholalu, K.R.Pet, temples of Karnataka, Lakshmi narayana temple, ಹೊಸ ಹೊಳಲು, T.M.Satish, journalistಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಈ ದೇವಾಲಯವೂ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಜಗಲಿಯ ಮೇಲಿದೆ. 6 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರ ಭಿತ್ತಿಯ ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಹಸಮಯವಾದ ಕೀರ್ತಿಮುಖಗಳು, ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಚಿತ್ರಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಾದ, ಹಂಸ, ಮಕರ, ಬಳ್ಳಿ, ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳು ಮನಮೋಹಕವಾಗಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ  ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ, ಭಾರತ, ಭಾಗವತ ಹಾಗೂ ನರಸಿಂಹಾವತಾರದ ಶಿಲ್ಪ ಕಥಾನಕಗಳಿವೆ. ಯೋಗ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಧವ, ಆರೋಗ್ಯ ದೇವತೆ ಧನ್ವಂತರಿ, ನೃತ್ಯ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸರಸ್ವತಿ, ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಧುಮುಕಿ ಹಾವಿನ ಗರ್ವಭಂಗ ಮಾಡಿ, ಹಾವಿನ ಹೆಡೆಯ ಮೇಲೇ ನಿಂತು ನರ್ತಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣನ ಕಾಳಿಂಗಮರ್ದನ ಮೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಶಿಲಾ ಬಾಲಕಿಯರ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ನಯನ ಮನೋಹರವಾಗಿವೆ.

ಸೋಮನಾಥಪುರದ ದೇವಾಲಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಈ ದೇಗುಲ ಸಹ ತ್ರಿಕೂಟಾಚಲವೇ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಿವೆ. ಪ್ರಧಾನ ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮುಂದೆ ಸುಕನಾಸಿ ಹಾಗೂ  5 ಅಂತಸ್ತಿನ ಶಿಖರವಿದೆ.  ಈ ಗರ್ಭಗೃಹದ ಹೊರಗೋಡೆಗಳ ಮೂರೂ ಕಡೆ ಅರೆಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರೆಗೋಪುರಗಳೂ ಇವೆ. ನವರಂಗ ಮಂಟಪದ ಕಂಬದ ಬೋದಿಗೆಯ ಮೇಲೆ Hosaholalu, K.R.Pet, temples of Karnataka, Lakshmi narayana temple, ಹೊಸ ಹೊಳಲು, T.M.Satish, journalistಮೌನ ಮದನಿಕೆಯರ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಭುವನೇಶ್ವರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲ, ಕಾಳಿಂಗ ಮರ್ಧನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಅಮೋಘವಾಗಿವೆ. ಮಂಟಪದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ.

ದೇವಾಲಯದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ  ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಬಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಎಡಭಾಗದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಮೂರ್ತಿ ಇತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂರ್ತಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 1950ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 162 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪುಟ್ಟಗ್ರಾಮ ಭವ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳ ತವರಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಊರಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ.

ಮುಖಪುಟ /ನಮ್ಮದೇವಾಲಯಗಳು